500 days of summer: bu sevgi haqida film emas — lekin sevgi haqida

Film boshlanishidayoq ekranda shunday yozuv paydo bo'ladi: "Bu sevgi haqida film emas." Keyin bir lahza o'tib qo'shib qo'yiladi: "Lekin siz xohlasangiz, shunday ham ko'rishingiz mumkin." Aynan shu ikki jumla "500 Days of Summer"ning mohiyatini aytib beradi. 2009-yilda Merk Uebb tomonidan yaratilgan bu film romantik komediya qolipida boshlanib, inson psixologiyasining eng chuqur haqiqatlaridan birini ochib beradi: biz sevganimiz odamni ko'rmaymiz — biz o'zimiz xohlagan odamni ko'ramiz.

Syujet va tuzilish

Tom Hansen (Jozef Gordon-Levitt) — otkritka kompaniyasida ishlayotgan yigit. U haqiqiy sevgiga, ruhi bilan mos keladigan yagona odamga ishonadi. Bir kuni yangi xodim Summer Finn (Zooey Deshanel) keladi — va Tom darhol uning sevgiga tushadi. Summer esa boshqacha: u munosabatlarni jiddiy olmaydi, "sevgi" tushunchasiga ishonmaydi. Ammo ular birga bo'la boshlaydi.

Film chiziqli tarzda rivojlanmaydi. 500 kun — 1-kundan 500-kungacha — tartibsiz aralashtirilgan. Biz 290-kunni ko'ramiz, keyin 11-kunni, keyin 450-kunni. Bu syujet qurilmasi emas — bu Tom'ning xotirasini aks ettiradi. Xotira ham shunday ishlaydi: baxtli lahzalar va og'riqli lahzalar bir-biriga chirmashib ketadi.

Tom va Summer: ikki xil odamning to'qnashuvi

Tom — romantik. U Summer'ni hayotining ma'nosiga aylantiradi. Uning kulishi, yurishi, sochlarini orqasiga tashlashi — bularning barchasi Tom uchun mo''jiza. U Summer'ni sevadi — ya'ni o'zi tasavvur qilgan Summer'ni sevadi. Real Summer esa boshqacha — u erkin, u o'z hissiyotlari haqida doim halol, u hech qachon Tom'ga noto'g'ri umid bermagan.

Aynan shu yerda film ko'pchilik tomoshabinni ikki lagerga ajratadi. Bir toifa: "Summer yomon qiz, Tom'ni aldadi." Boshqa toifa: "Tom Summer'ni tinglamadi, o'zicha bir obraz yaratdi va shu obrazga oshiq bo'ldi." Ikkinchi toifa to'g'riroq. Summer boshidan aytgan: "Men munosabat xohlamayman." Tom eshitmadi — eshitgisi kelmadi.

Eng mashhur sahna: kutish va haqiqat

Film tarixiga kirgan sahnalardan biri — "Kutish va haqiqat" (Expectations vs. Reality). Tom Summer'ning uyiga taklif qilinadi, uning yangi hayotiga kirishni orzu qiladi. Ekran ikki qismga bo'linadi: chap tomonda Tom'ning tasavvuri, o'ng tomonda esa haqiqat. Ikkalasi avval bir xil ko'rinadi — keyin asta-sekin farqlanib boradi. Tomoshabin Tom bilan birga bu ajralishni his qiladi. Bu sahna so'zsiz, ammo hamma narsani aytadi: sevgida ko'pincha biz real odamni emas, o'z tasavvurimizni sevamiz.

Boshqa ajoyib sahna — "You Make My Dreams" musiqasi ostidagi raqs. Tom Summer bilan tunda ko'chada o'ynaydi, raqsga tushadi, atrofidagi odamlar ham qo'shiladi, hatto animatsion qush ham paydo bo'ladi. Bu sahna Tom'ning ichki holatini ifodalaydi — baxt bu darajada ko'zni yumadi. Hamma narsa mukammal ko'rinadi. Ammo biz bilimiz: bu uzoq davom etmaydi.

Summer haqiqatan ham yomon edimi?

Bu filmning eng muhim savoli. Javob qisqa: yo'q. Summer hech qachon Tom'ga yolg'on gapirmadi. U o'z hissiyotlari haqida doim ochiq bo'ldi. Muammo shunda ediki, Tom uni tinglamasdi. U Summer'da o'z orzusidagi qizni ko'rdi — The Smiths muxlisi, qizg'ish sochli, g'alati va go'zal qiz. Lekin real insonni ko'rmadi.

Film oxirida Summer turmushga chiqadi — boshqa birovga. Tom eziladi. Ammo Summer shunday deydi: "Men sening aytganlaringni boshqa birov bilan his qildim. O'sha narsa haqiqiy ekan, lekin men bu hissiyotni sen bilan his qilmadim." Bu gaplar shafqatsiz, ammo halol. Va bu gap filmning asosiy xabarini bayon qiladi: to'g'ri inson noto'g'ri paytda ham, to'g'ri paytda ham noto'g'ri bo'lishi mumkin.

Filmning vizual tili

Rejissyor Merk Uebb vizual jihatdan ham juda aqlli ish qildi. Summer bilan bo'lgan sahnalar rang-barang, yorqin — hayot to'la, rang to'la. Ajralishdan keyingi sahnalar esa kulrang, xira, sovuq. Bu oddiy usul, ammo juda samarali. Tomoshabin Tom'ning his-tuyg'ularini ko'rish orqali his qiladi.

Musiqa tanlovi ham alohida e'tiborga loyiq. The Smiths, Regina Spektor, Hall & Oates — har bir qo'shiq ma'lum bir kayfiyatni aniq ifodalaydi. Ayniqsa "There Is a Light That Never Goes Out" — The Smiths'ning bu qo'shig'i Tom va Summer'ning munosabatining ramziga aylanadi. Ular birinchi marta uchrashadigan kuni lift ichida bu qo'shiq chalinar ekan — Tom buni taqdir belgisi deb biladi. Summer esa shunchaki yoqadigan qo'shiq deydi.

Tom'ning o'sishi

Film Tom'ning faqat sevgi yo'qotishi emas, balki o'zini topishi haqida. U yillar davomida otkritka yozib, vaqtini behuda o'tkazdi — chunki haqiqiy orzusi arxitektor bo'lish edi. Summer bilan bo'lgan munosabat va uning tugashi Tom'ni nihoyat o'zi haqida o'ylashga majbur qiladi. Film oxirida u interview'ga boradi — arxitektura kompaniyasiga. U yerda Autumn ismli qiz bilan tanishadi.

Bu oxir — ba'zilar uchun umidvor, ba'zilar uchun sun'iy. Ammo film bu yangi qizni "baxtli tugash" sifatida ko'rsatmaydi. U shunchaki hayot davom etishini ko'rsatadi. Tom o'z saboqlarini oldi — endi u boshqacha inson. Autumn bilan nima bo'lishini bilmaymiz. Bilishimiz shart ham emas.

Xulosa

"500 Days of Summer" — sevgidan ko'ra ko'proq o'z-o'zingni anglash haqidagi film. U tomoshabinni noqulay savollar bilan qoldiradi: men ham hech kimni o'zim xohlagandek ko'rganmanmi? Men ham hissiyotlarimni boshqaga yuklaganmanmi? Sevgi ko'r qiladi — ammo bu ko'rlik ba'zan boshqani emas, o'zimizni ko'rmasligimizdan kelib chiqadi. Uebb bu haqiqatni 95 daqiqada, kulgi va ko'z yoshlar aralash, juda go'zal tarzda aytib berdi.

Manba: Bilim Manba — "500 Days of Summer" (2009, rejissyor Marc Webb) filmi haqida tahliliy maqola.