NEGA ODAMSIMON MASHINALAR HALI HAM ODDIY ISHLARDA QIYNALMOQDA?

So‘nggi o‘n yil davomida odamsimon mashinalar juda katta o‘zgarishlarni boshdan kechirdi. Avvallari ikki oyoqda turib yurishi ham katta voqea edi. Bugun esa ular yugurmoqda, sakramoqda, yuk ko‘tarmoqda, ayrim hollarda raqs tushmoqda va ishlab chiqarish joylarida sinovdan o‘tmoqda. Shunga qaramay, inson uchun juda oddiy bo‘lgan ko‘plab ishlar ular uchun hanuz murakkab bo‘lib qolmoqda.

Masalan, zinadan chiqish, eshikni ochish, nozik buyumni sindirmasdan ushlash, tor joydan o‘tish yoki stol ustidagi buyumni ehtiyotkorlik bilan ko‘tarish kabi vazifalar odamsimon mashinalar uchun katta sinovdir. Tashqaridan qaraganda ular juda kuchli va aqlli ko‘rinsa-da, kundalik hayotdagi mayda ishlar aslida eng qiyin vazifalardan hisoblanadi.

SO‘NGGI YILLARDAGI KATTA O‘ZGARISHLAR

Odamsimon mashinalar rivojida bir nechta muhim o‘zgarish bo‘ldi. Birinchisi — tez hisoblaydigan aqlli tizimlar paydo bo‘ldi. Bu mashinalarga atrofni yaxshiroq ko‘rish, buyumlarni tanish va yo‘lni anglash imkonini berdi.

Ikkinchisi — yangi avlod harakatlantiruvchi qurilmalar yaratildi. Eski tizimlar og‘ir va qo‘pol bo‘lgan bo‘lsa, bugungilari yengilroq, tezroq va ancha sezgir bo‘ldi. Shu sababli mashinalarning yurishi tabiiylashdi.

Uchinchisi — inson buyruqlarini tushunadigan aqlli dasturlar paydo bo‘ldi. Endi mashinaga oddiy gap bilan topshiriq berish mumkin. U esa vazifani bosqichma-bosqich bajarishga harakat qiladi.

ASOSIY MUAMMO NIMA?

Asosiy muammo shundaki, mashina faqat ko‘rishi yetarli emas. U narsaga qanday tegishni, qancha bosim berishni, qachon kuchaytirishni va qachon sekinlashtirishni ham his qilishi kerak.

Inson tuxumni qo‘liga olsa, uni ezib yubormaydi. Og‘ir chelakni ko‘tarsa, kuchini oshiradi. Eshik qattiq bo‘lsa, bosimini ko‘paytiradi. Bularning barchasi tabiiy sezgi orqali amalga oshadi.

Odamsimon mashinalarda esa bu qobiliyat hali to‘liq shakllanmagan. Ular buyum qayerdaligini bilishi mumkin, ammo unga qanday ehtiyotkorlik bilan tegish kerakligini doim ham aniq baholay olmaydi.

ZINA VA ESHIK NIMA UCHUN QIYIN?

Zina oddiy ko‘rinsa-da, hamma joyda bir xil emas. Ba’zi zinapoyalar baland, ayrimlari tor, boshqalari esa sirpanchiq bo‘lishi mumkin. Inson buni ko‘zi bilan ko‘rib, tanasi bilan sezib darhol moslashadi.

Mashina esa har bir qadamni alohida hisoblab chiqadi. Agar balandlik noto‘g‘ri baholansa, muvozanat buzilishi mumkin.

Eshik ham shunday. Ayrim eshiklar ichkariga ochiladi, boshqalari tashqariga. Ba’zi tutqichlar aylantiriladi, boshqalari tortiladi. Ayrim eshiklar og‘ir bo‘ladi. Mashina esa har safar yangi vaziyatni tushunishi kerak.

INSON NIMA UCHUN USTUN?

Inson tanasi millionlab yillik tabiiy rivojlanish natijasidir. Mushaklar moslashuvchan, bo‘g‘imlar sezgir, teri bosimni his qiladi, miya esa juda tez qaror chiqaradi. Biz buyumni nafaqat ko‘ramiz, balki sezamiz ham.

Odamsimon mashinalarda esa tana qismlari qattiqroq, og‘irroq va sun’iy boshqaruvga tayanadi. Shuning uchun oddiy ish ham ko‘p hisob-kitob talab qiladi.

KELAJAKDA NIMA O‘ZGARADI?

Mutaxassislar fikricha, keyingi katta qadam mashinalarning yanada sezgir bo‘lishidir. Yangi qo‘llar, bosimni sezuvchi qurilmalar, yengil jismlar va nozik boshqaruv tizimlari yaratilishi kerak.

Bundan tashqari, mashinalar haqiqiy hayotda ko‘proq tajriba orttirishi zarur. Chunki amaliy hayotdagi tartibsizlik va kutilmagan holatlar sinov xonasidan ancha murakkabdir.

QACHON TO‘LIQ TAYYOR BO‘LADI?

Bunga aniq vaqt aytish qiyin. Bugungi odamsimon mashinalar avvalgidan ancha kuchli va aqlli. Ammo ular hali har qanday uyda bemalol yordam bera oladigan darajaga yetmagan.

Avvalo ular ishlab chiqarish joylari, omborxonalar, xavfli hududlar va takrorlanuvchi ishlarda keng qo‘llanilishi mumkin. Uy sharoitida esa vaziyat juda turli bo‘lgani uchun talab yanada yuqori bo‘ladi.

XULOSA

Odamsimon mashinalar bugun hayratlanarli darajada rivojlandi. Ular yurmoqda, ishlamoqda va inson harakatlarini takrorlamoqda. Ammo eng katta sinov yugurish yoki sakrash emas. Eng katta sinov — oddiy hayotni tushunishdir.

Eshikni to‘g‘ri ochish, tuxumni sindirmasdan ushlash, zinadan xavfsiz chiqish va inson yonida xatarsiz ishlash hali ham eng murakkab vazifalardan biri bo‘lib turibdi.

Demak, muammo mashinalarning kuchsizligida emas, balki haqiqiy dunyo nihoyatda murakkab ekanidadir.