20-asr davomida dunyo bo'ylab ko'plab monarxiyalar quladi va o'rnini respublika boshqaruvi egalladi. Biroq hali ham bir qancha davlatlar qirollik tizimini saqlab qolgan. Mana dunyoning eng kichik oltita qirolligi.

Uollis va Futuna

Polineziyaning Uollis va Futuna orollari atigi 140 kvadrat kilometr maydonni egallaydi. Rasmiy jihatdan Fransiyaning dengiz ortidagi hududi bo'lgan bu orollar ayni vaqtda Fransiya tayinlagan ma'muriy boshqaruv ostida bo'lsa-da, uchta an'anaviy qirollik tomonidan boshqariladi. Uollis qiroli 1767-yildan beri hukmronlik qilayotgan Takumasiva sulolasidan chiqadi. Futunada esa ikkita boshqaruv birjligi mavjud: Sigave va Tu'a.

Butan

Himoloy tog'larida joylashgan buddaviy Butan qirolligi 20-asr oxirigacha mutlaq monarxiya edi — qonun kodekslari ham, sudlar ham yo'q edi. 1990-yillar oxirida qirol Jigme Singye Vangchuk o'z mutlaq hokimiyatidan voz kechib, demokratik islohotlarni qo'llab-quvvatladi. 1999-yilda esa mamlakat birinchi marta televizion va internet xizmatlariga ruxsat berdi.

Tonga

Janubi-g'arbiy Tinch okeanidagi 170 oroldan iborat Tonga qirolligi 1875-yildan beri konstitutsiyaviy monarxiya. Uning eng mashhur hukmdorlaridan biri malika Salote Tupou III bo'lib, u 1918-yildan 1965-yildagi vafotigacha taxtda o'tirdi. Malika Britaniyada ham keng tanildi — 1953-yilda Yelizaveta II ning toj kiyish marosimida Londonda yomg'irli kunning o'zida aravachasining tomini yopmay, xalqqa qo'l silkitib o'tdi. Bu harakat uning iffatli va samimiy tabiati sifatida esda qoldi.

Bruney

Borneo orolida joylashgan boy neft davlati Bruney Darussalam islom sultanligi bo'lib, sultan ham davlat, ham hukumat rahbari hisoblanadi. 5765 kvadrat kilometrlik bu mamlakat rasman 1984-yilda mustaqillikka erishdi — undan oldin taxminan bir asr Britaniya protektorati bo'lgan. 1990-yillardan sulton an'anaviy islom tamoyillariga qattiqroq rioya qilishni targ'ib qila boshladi. 2014-yilda esa Bruney jinoiy ishlarda qat'iy shariat qonunini qabul qilib, xalqaro e'tiborni tortdi.

Lesoto

Lesoto — butunlay Janubiy Afrika Respublikasi bilan o'ralgan tog'li qirollik. Bu mamlakatning mustaqil mavjudligi 1880–1881-yillardagi Qurol urushiga borib taqaladi, unda Sotho xalqi mustamlakachilar tomonidan anneksiya qilinishiga qarshi muvaffaqiyatli kurashdi. 1884-yilda Britaniya hukumati boshqaruvni to'g'ridan-to'g'ri o'z zimmasiga oldi — bu alohida maqom tufayli Lesoto 1910-yilda Janubiy Afrika Ittifoqiga qo'shilmadi va 1966-yilda to'liq mustaqillikka erishdi.

Eswatini

Janubiy Afrikadagi Eswatini qirolligi hozirgi hukmdori Mswati III bilan mashhur. U Sobhuza II qirolning 70 xotinidan tug'ilgan 60 ga yaqin o'g'illaridan biri. 40 yoshiga kelib Mswatining o'zi ham o'ndan ortiq xotinga ega bo'ldi. Qirollik oilasining hashamatli turmushi mamlakatdagi keng tarqalgan kambag'allik va OIV/OITS kasalligi bilan keskin tezislikni hosil qiladi. Chorva mollar Eswatini hayotida muhim o'rin tutadi — ular nafaqat mehnat va sut manbai, balki boylik o'lchovi va qalin sifatida ham ishlatiladi.

Manba: Britannica — "6 Small Kingdoms of the World", muallif: Lorraine Murray (Britannica muharrirlari). Maqola o'zbek tiliga moslashtirilgan va qayta ishlangan.