Yer sirtining 71 foizi sho'r suv okeanlari bilan qoplangan. Ammo bu okeanlar aynan nechtasi? Ko'pchilik "4 ta" deb javob beradi. Ba'zilar "5 ta" deydi. Aslida esa hamma ham bir xil fikrda emas.

To'rt okean modeli

Tarixiy jihatdan ko'plab xaritalar va darsliklar to'rt okean modelini taqdim etgan: Tinch okean, Atlantika okeani, Hind okeani va Arktika okeani. Dastlabki uchtasi asosiy hisoblanadi. Arktika okeani esa odamlar xayolida kamroq o'rin egallaydi — chunki u boshqalardan ancha kichik, xaritaning chetida joylashgan va qisman muz bilan qoplangan.

Beshinchi okean — Janubiy okean

Xalqaro Gidrografiya Tashkiloti (XGT) va ko'plab davlatlar beshinchi okean — Janubiy okean (Antarktika okeani ham deyiladi) mavjudligini tan oladi. U Antarktidani o'rab olgan va 60° janubiy kenglikdan pastdagi suvlardan iborat. Buni ajratib ko'rsatish mantiqan to'g'ri: Antarktida atrofidagi Antarktika sirkumpolyar oqimi va shamollar tabiiy chegara — Antarktika konvergentsiyasini — hosil qiladi. 2021-yil iyunida National Geographic Society ham Janubiy okeanini rasman tan oldi. Biroq uning chegaralari hali ham universallashtirilmagan.

Aslida bitta okean

Amaliy jihatdan esa Yerda bitta okean mavjud — chunki har bir nomli okean kamida ikkita boshqasiga ulanib ketadi. Buni termohalin sirkulyatsiyasi, ya'ni Global Okean Transportyori ham tasdiqlaydi: u barcha okeanlardagi dengiz suvini uzluksiz harakatda ushlab turadi, chuqurdagi suvni yuzaga, yuzadagi suvni esa pastga almashtiradi.

Xulosa shuki, okeanlar soni sizning nuqtai nazaringizga bog'liq. 4 ta desangiz ham, 5 ta desangiz ham — ikkalasi ham ma'lum darajada to'g'ri. Lekin tabiat nuqtai nazaridan ular hamisha bitta yaxlit dunyo okeanini tashkil etgan.

Manba: Britannica — "Just How Many Oceans Are There?", muallif: John P. Rafferty (Britannica muharrirlari). Maqola o'zbek tiliga moslashtirilgan va qayta ishlangan.